Foto

‘Congratulations, you’re stupid!’
Ik kijk hem met grote ogen aan. Zei hij nou net echt dat ik stom ben?!
De man naast me kijkt door zijn grote bril terug. Ontspannen, licht onderuit gezakt, glimlachend.
​Hij heeft wel iets guitigs. Hij heeft plezier. Hij wel. Ik voel me vooral belachelijk, gegeneerd en een behoorlijke idioot. 
Dat dat heel waardevol is, weet ik op dat moment nog niet, daar kom ik pas later achter. 

Op dit moment ben ik nog in de veronderstelling dat dit een filosofie-workshop is en dat ik hier ga leren analyseren, conceptualiseren, argumenteren en meer waardevolle en interessante ‘-eren’. Het is dag 1 van een seminar met een zekere Fransman, Oscar Brenifier, voor wie ik eerder door diverse mensen gewaarschuwd ben. ‘Je gaat werken met Oscar? Ah..’, gevolgd door een frons, een zucht of een blik die doet vermoeden dat de ander zojuist een grote hap heeft genomen van een citroen. Met een vleug cayennepeper. En dat die ander dan niet houdt van citroen en cayennepeper, zeg maar.

Gewaarschuwd was ik dus, en naïef. Ik had er altijd al een handje van de dingen zelf te willen ontdekken en niemand op zijn woord te geloven. Dus toen ik tijdens die eerste seminar-dag in de eerste 5 minuten heel fanatiek en vrij onbenullig (‘het valt vast mee, lijkt me een aardige kerel’) een vraag stelde, kon ik niet bedenken dat die vraag het startschot was van een heel toffe ervaring. Een ervaring die even confronterend is, maar daarna heel veel denkruimte oplevert.

Door scherpe vragen en een retoriek waaraan ik niet kon ontsnappen, werd mijn hele zijn blootgelegd.
Dat ik graag goede antwoorden wil geven, geen fouten wil maken, bezig ben met de blik van de anderen.
Dat ik slim wil zijn, vooral graag slim wil zijn. Da’s leuk en fijn, slim zijn, voel je je zo lekker zeker over jezelf ook.
Als een ui werden al mijn zorgvuldig opgebouwde constructies en overlevingsmechanismen afgepeld, tot er niets overbleef.

Dat lijkt allemaal heel erg naar, maar wat gebeurt er als er niets overblijft van je verdedigingswerk? Dan is er ruimte.
Ruimte om helder te denken. Ruimte voor zorgvuldigheid, ruimte voor analyse, conceptualisering, argumentatie.
Wanneer je je druk maakt om je eigen imago, de blik van de ander, denk je niet.
Niet echt. Je maakt je zorgen, dat wel. Over of je het goed doet, niks idioots zegt. En of je slim genoeg bent.
Dat staat het denkwerk in een groep dus allemaal mooi in de weg.
Logisch ook, hoe kun je immers helder denken als je harde schijf in gebruik is voor beperking van imagoschade?

Dat is de functie van dat analyseren van de persoon en zijn denken, dat afpellen van die ui: ruimte creeëren voor het echte denkwerk. Socrates deed precies dat: met zijn ‘elenchus’, wat ‘beschaming’ betekent, kwam zijn gesprekspartner erachter dat hij niet wist wat hij dacht te weten. Pas als je kunt zeggen ‘ik weet het niet’ is er ruimte voor echte kennis.

Oscar doet hetzelfde. Een seminar met Oscar betekent dat je zomaar kunt worden gelabeled als ‘stupid’, ‘stubborn’, ‘quitter’, of ‘boring’. Labels die we liever niet horen of op onszelf geplakt willen zien, maar wel vaak waar.
Oscar doet wat we onderling niet durven: de dingen benoemen zoals ze zijn, en niet verzachten of verkleinen.
Zijn motto is ‘you have to call a cat ‘a cat’, it is not a dog with a moustache’.
Dat levert je veel helderheid op, als je de dingen gewoon kunt benoemen zoals ze zijn en je geen energie steekt in het mooie pakpapier, een lintje erom en een parfummetje erover.

Hij legt dat principe van ‘call a cat a cat’, graag uit aan de hand van Griekse oppergod Zeus. Zeus, de vrouwenverslinder.
De horny bastard, zoals Oscar zou zeggen. Iedereen op de Olympus weet dat Zeus een horny bastard is, iedereen noemt hem ook zo. Behalve Zeus zelf. Die heeft immers een imago hoog te houden en ‘horny bastard’ klinkt niet zo tof.

Je kunt je dat persoonlijk aantrekken, al die vragen en labels. Dat hoef je niet te doen.
Dat laatste levert je meer op. Wanneer je accepteert dat je soms stom bent, koppig, lui, te traag, de dingen ingewikkeld maakt, egoïstisch bent of een horny bastard, kortom: méns bent (‘Congratulations, you’re human!’), scheelt je dat een hoop energie.
Die kun je dan weer ergens anders voor gebruiken. Echt nadenken bijvoorbeeld.

Dat maakt een seminar met Oscar Brenifier waardevol: het is enerzijds een vaardigheden-workshop: door oefeningen, theorie en analyse worden je filosofische vaardigheden in rap tempo enorm ontwikkeld.
Anderzijds is het ook een herinnering aan het feit dat je, als praktisch filosoof, coach, trainer of docent, ook werk te doen hebt in zelfonderzoek. Wie eerlijk naar zichzelf kijkt, kan ook de ander beter bevragen.
Oscar herinnert ons eraan dat je in de spiegel van de ander, jezelf werkelijk leert kennen.

Ook dát zei Socrates: ‘Ken uzelf’.
Na een seminar met Oscar weet je beter wat dat betekent.

3-daagse september 2019
Oscar Brenifier komt naar Nederland en jij kunt erbij zijn. Als je na het lezen van dit artikel nieuwsgierig bent en je wilt je in hoog tempo met een toffe groep mensen ontwikkelen in je filosofische vaardigheden, wees welkom tijdens het seminar met Oscar van 13-15 september 2019. Op een prachtige locatie middenin het bos werk je aan teksten, concepten, argumenten en het stellen van goede vragen. Mis deze bijzondere ervaring vooral niet – als je durft 😉
De voertaal van het seminar is makkelijk, laagdrempelig Engels.

​Alvast een voorproefje? Bekijk de video van Oscar hieronder.